|
Kusursuz bir elektrik makinesi işlemesi için aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir;
1- Elektrografit ve grafit fırça kullanımında mika izolasyonu temizce derinleştirilmelidir. Yüksek fırça aşınmasını
önlemek için levha kenarları
doğru kırılmalıdır. Sadece sert kömür fırçalarda ve bazı metal ihtiva eden fırçalarda
derinleştirme ihmal edilebilir.
2- Cereyan değiştirici ve diskler tamamen yuvarlak dönmelidir. Aksi takdirde yüksek devir süratinde kömür
fırça yanabilir. Küçük pürüzler
kollektör bileyi (ponza) taşıyla düzeltilebilir. Taş az bir basınçla dönen diske bastırılır.
3- Fırça dağılımı mümkün mertebe eşit olmalıdır. Bilhassa hızlı dönenlerde fırça azaları eşit olmalıdır. Bunun
için bir kağıt şerit üzerinde taksimat
yapılır ve fırça tutucuları bunlara göre yerleştirilir.
4- Fırça tutucuların alt kenarı diskten 2 mm'den yukarıda olmamalı ve paralel bulunmalıdır. Radyal tutucular
tamamen radyal durmalı, eğik tutucularda fırça ekseni dönüş
istikametinin aksine göre 30° eğik olmalıdır.
5- Yeni konan fırçalar (bilhassa 6 mm'den fazlalarda) daima bilinmelidir.
6- Fırçaların iyi çalışması için komitatör üzerindeki doğru duruş da önemlidir. Bu yüzden fırça köprüsünün
ayarı değiştirilebilir. Köprünün hakiki durumu imalci tarafından
işaretlenmiştir. Fırça tutucuları orjinalinden
başka konulursa köprü aradaki fark kadar yer değiştirmelidir.
7- Sargılara ve makine yataklarına toz girmemelidir. Zımparalama sonucu ortaya çıkan bol miktardaki fırça
ve zımpara maddesi tozları , kuru ve basınçlı bir hava ile temizlenmelidir.
8- Fırça basınçları da kömür fırçaların işletme durumlarını oldukça etkilemektedir (kıvılcım, yanma, makinanın
ısınması, çabuk aşınma v.s.) ve ekseriya dikkat edilmeyen bir
faktördür. Basınç az ise hem fırça, hem disk yüksek
elektrik kaybı ve arklama sonucu zarar görür. Yüksek basınç ise, her iki parçanın hızla aşınmasına, ömürlerinin
kısalmasına
yol açar. Bu hususta esas olarak alınabilecek basınç değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
|
|
Makine Tipi |
Fırça Kesiti |
Basınç (cN/cm²) |
|
Normal,
Sabit |
0,17 –
0,50 cm² |
350 |
|
Kollektörlü Komitatör Makinaları |
0,50 –
1,00 cm² |
350 |
|
DC
motorlar |
1,00
cm²’den fazla |
200 |
|
Tramvay
Motorları |
1,00
cm²’den fazla |
500’den
fazla |
|
Ana Ray
Motorları |
|
200 –
350 |
|
Vinç ve
Makaralı Yol Motorları |
|
400’den
fazla |
|
Bilezikli Motorlar |
|
130 –
250 |
|
|
|
|
Arıza Durumunda |
|
|
Arıza Nedeni |
Yardım |
|
|
|
Kömür
Fırçada ısı ve yanma
* Fırça köprüsünün yanlış konuşu
* Az fırça basıncı
* Fırçaların tutucuda sıkışması
* İzolasyon olması
* Levhalar arasında yağ, kir
* Disk yuvarlak değilse
* Fırça dağılımı yanlış
* Uymayan fırça kalitesi |
Nötr kısım
bilinmeli, fırçalar buna göre konmalı
Tabloya göre ayarlanmalı
Fırça ve tutucu temizlenmeli
İzolasyon olmalı, kenarları kırılmalı
Levhalar temizlenmeli
Düzeltilmeli
Düzeltilmeli
Yerinde tetkik için şirketimize sorulacak |
|
|
|
Lekeler ve
Yanık Lekeleri
* Çıkıntılı ve serbest levhalar
* Levha izolasyonu çıkıntılı
* Diskler yuvarlak değilse
* Bozuk lehim bağları, lekeler |
Bükmeli,
gerekirse cer döndürücüyü sıkıştırmalı
Bükmeli, derinleştirmeli
Düzeltmeli
Bağlantılar tekrar lehimlenmeli |
|
|
|
Eşit olmayan
Fırça aşınması
* Eşit olmayan cereyan dağılımı
* Hatalı armatürler
* Çok az cilalayan fırçalar |
Fırça basıncı
doğru olmalı
Fırçalar değişmeli
Fırça değişmeli |
|
|
|
Diskin fazla
ısınması
* Yetersiz havalanma
* Fırça kaybının fazla olması |
Makine
imalatçısına sorulacak
Kömür imalatçısına sorulacak |
|
|
|
|
|
|
|
Fırça Tutucuları |
|
|
|
Fırça
tutucuları iyi düşünülmüş konstriksiyonlarda
fırçanın hareketinde büyük öneme haizdir.
En iyi fırça bile tutucusu kullanışsız bir
şekilde ise bozuk çalışır. Bu sebeple
tutucu-fırça ilişkisinin uygun olup olmadığı
tetkik edilmeli ve hangisinin değişmesi
gerektiği belirlenmelidir.
|
